Илфак Смаков
Русия Федерациясенең атказанган, Башкортстанның халык артисты, кабатланмас бәрхәт тавышы белән татар-башкорт сәнгать дөньясында эз калдырган күренекле якташыбыз Илфак Мөҗип улы Смаковның исеме дә олы хөрмәт-ихтирамга лаек.
И.М.Смаков 1940 елның 2 гыйнварында Рапат авылында туган. Сугыш чорында әтиләре яуда баш салган миллионлаган ватандашларыбызның язмышын кабатлаган Илфак кече яшьтән кул арасына кереп үсә, көче җитәр-җитмәстән колхоз эшләрендә ярдәмләшә. Авылда җидеелык, район үзәгендә урта мәктәп тәмамлагач, 1958 елда Уфа сәнгать училищесының вокал бүлегенә укырга керә. Аның моңлы тавышы, башкару осталыгы мәктәп елларында ук билгеле була, студент елларында ук радио һәм телевидение аша чыгышлары яратып кабул ителә.
1963 елда сәнгать училищесын тәмамлаган яшь белгеч Башкортстан дәүләт филармониясенә солист булып кабул ителә һәм утыз ел дәвамында – гомеренең соңгы көннәренә кадәр сәхнәләрдән төшми. Дистәләрчә конкурслар лауреаты, җиңүчесе, талант иясе якташыбызны ул чактагы СССРның төрле төбәкләрендә көчле алкышлар белән кабул итәләр, җырлары әле дә радио һәм телевидение аша еш тапшырыла. Дәрәҗәле чит ил кунаклары алдында, Союз күләмендәге җыелыш-ларда, бәйрәм концертларында аның чыгышлары даими репертуарда тора. Шул ук вакытта ул туган ягын да онытмый: төрле кичәләрнең еш кунагы була, болай да даими кайтып, чыгышлар ясап, райондашлар белән аралашып яши. Дистәләгән җырларның нәкъ аның башкаруында үлемсезгә әверелүе дә бәхәссез. Сөекле гомер юлдашы Асия ханым белән икәүләп тә, ялгыз башкарган җырлары да бүген республика җыр сәнгатенә тиңдәшсез һәйкәл булып кала.
Якташыбызның республика һәм илебез сәнгатенә керткән өлеше дә лаеклы бәһаланды: 1978 елдан ул Башкортстанның атказанган, 1985 елдан – халык артисты, ә 1989 елдан – Русия Федерациясенең атказанган артисты дигән югары исемнәрне йөртте. Кызганычка каршы, аның гомере бик иртә, иҗатының нәкъ чәчәк аткан мәлендә – 1993 елда өзелде, Рапат авылы зиратында мәңгелек төяк тапты. Сөекле гомер юлдашы Асия Вафир кызы белән Айсылу исемле кыз үстерделәр. Ул да музыкант, халыкара конкурслар лауреаты. Берничә ел элек Асия ханыма да Башкортстанның халык артисты дигән югары исем бирелде.
Туган авылы Рапат мәдәният йорты бүген Илфат Смаков исемен йөртә, аның исемендәге урам да хөрмәтле, легендар якташыбыз истәлегенә олы мәдхия булыр иде.
